Pastorale tips - oktober 2019

26 september 2019

Inspiratiekaart oktober - verzorgen

maand
hopen is
inspirerende figuren

OKTOBER
Handen aan het lijf hebben

verzorgen

De barmhartige Samaritaan
Pater Damiaan

Inspirerende gedachte: Hopen is… verzorgen

Zorg dragen voor mensen en zich inzetten voor wie het moeilijk heeft, is hoop zaaien. Door mensen hun zorgen weg te nemen, vergroot je hun draagkracht en geef je hen terug hoop (ontzorgen).

Spreekwoord van de maand: Handen aan het lijf hebben

Je kan het spreekwoord visualiseren door een foto te maken van handen die iets of iemand verzorgen.

Inspirerend verhaal: De barmhartige Samaritaan, Lucas 10, 25-37

Op een dag kwam een heel geleerd man naar Jezus. Die geleerde man wist alles over de wet, over hoe je moest leven. En nu wou hij wel eens weten of Jezus ook zo slim was als hij zelf. En de geleerde man vroeg aan Jezus: ‘Meester (want Jezus was een soort meester), meester’, zei hij, ‘wat moet ik doen om echt gelukkig te worden?’

Jezus antwoordde met een vraag: ‘He, jij kent de wet toch zo goed? Wat staat er in de wet? Wat zijn de regels volgens jou?’

De geleerde man zei: ‘Er zijn twee regels. Eén: je moet God heel graag zien met je hart, met je ziel, met heel je kracht en met heel je verstand. En twee: je moet ook je naaste graag zien, je moet je naaste zo graag zien als je jezelf graag ziet.’

Jezus zei tegen de geleerde: ‘Juist geantwoord! Tien op tien! Doe dat en je zal heel gelukkig zijn.’

Maar de geleerde had nog een vraag: 'Ja maar, mijn naaste: wie is dat?’

Toen vertelde Jezus een mooi verhaal over een Samaritaan. Een Samaritaan, moet je weten, was niet zo graag gezien door de joden. De joden vonden een Samaritaan een beetje minder waard. En luister nu wat Jezus vertelt: 
‘Een Joodse man was op reis van Jeruzalem naar Jericho. Onderweg viel hij in handen van rovers. Ze mishandelden hem en lieten hem halfdood achter. Toevallig kwam er een priester langs die weg; hij zag hem, maar liep in een boog om hem heen. Ook een tempeldienaar kwam voorbij en zag de arme man liggen, maar ook hij liep in een boog om hem heen. Toen kwam er een Samaritaan langs die op reis was; hij zag hem en had medelijden met de arme man. Hij ging naar hem toe, goot olie en wijn op zijn wonden en deed er ook doeken rond. Toen zette hij hem op zijn eigen rijdier en bracht hem naar een herberg, waar hij hem verder verzorgde.

De volgende ochtend haalde hij flink wat geld tevoorschijn en gaf het aan de herbergier.

De Samaritaan zei: ‘Zorg goed voor deze arme man en als je nog meer kosten moet maken, doe het maar: ik zal terugkomen en ik zal je alles betalen.’

Na dit verhaal vroeg Jezus aan de slimme geleerde: ‘Wie van de drie is volgens u de naaste geweest van de man die in handen van de rovers was gevallen? Was dat de priester? Was dat de tempeldienaar of de Samaritaan die zo barmhartig was en die zo goed gezorgd heeft voor de arme man?’

De geleerde zei: ‘De Samaritaan: hij was de naaste.'

Jezus zei toen tegen de geleerde: ‘Juist. En nu moet jij doen zoals die Samaritaan.’

Inspirerende figuur uit de Bijbel of uit de christelijke traditie: De barmhartige Samaritaan

Dit verhaal gaat over de verantwoordelijkheid en de zorg opnemen voor de ander. Iedereen kan ‘naaste’ zijn en anderen bijstaan.

De Samaritaan ziet hoe een Joodse man gewond langs de weg ligt en zorgen nodig heeft. Hij is duidelijk geraakt door het gebeuren en helpt de man. Dit ondanks dat Samaritanen en Joden vijanden van elkaar zijn. Zo zei de wet o.a. dat Joden Samaritanen niet mochten aanspreken. De priester en de leviet lopen achteloos voorbij. Voor de Samaritaan staat naastenliefde duidelijk boven de wet.

De Barmhartige Samaritaan stelt een hoopvolle barmhartige daad.

Inspirerende figuur van gisteren of vandaag: Pater Damiaan, Sint-Damiaan van Molokai  

God vraagt ons om oog te hebben voor mensen in nood. Heel wat heiligen, missionarissen en zachtmoedige mensen hadden een bijzondere bril op om mensen in nood te zien en hen weer bij het Licht te brengen. Heiligen zijn mensen die anders kijken en die meer zien. Ze luisteren niet alleen naar de woorden van Jezus, ze doen er ook iets mee. Door hun gezichtsveld te verbreden, door hun inzet brengen ze terug goed nieuws onder de mensen. Ze zorgen dat mensen anders gaan kijken en het weer zien zitten. Door hun inspiratie brengen ze hoop en vrede in de harten van de mensen. Zo’n boodschapper van hoop was pater Damiaan. Hij was erg begaan met de melaatsen.

Het leven van Damiaan

Wij zijn erg trots op pater Damiaan. Pater Damiaan werd op 11 oktober 2009 door de paus in Rome heilig verklaard. Dit jaar is dat tien jaar geleden. Hij heeft in zijn leven zeer veel goede dingen gedaan, in het bijzonder voor de melaatsen van Molokaï.

Zijn echte naam is eigenlijk Jozef De Veuster. Pater Damiaan is geboren op 3 januari in 1840 in een klein dorpje Tremelo. Zijn geboortehuis is nu een museum. Hij groeit op als een gewone jongen. De mensen noemen hem Jef. Jef heeft zeven broers en zussen. Samen met zijn moeder, broers en zussen helpt hij op de boerderij, maar net als zijn oudere broer wil hij graag priester worden. Als hij 19 jaar is, gaat hij naar de kloosterschool. Daar kiest hij de naam pater Damiaan.

De broer van pater Damiaan is missionaris. Hij krijgt de opdracht om naar het buitenland te vertrekken. Omdat zijn broer ziek wordt, vertrekt Jef in zijn plaats naar Hawaï. Hij zal daar de mensen gaan helpen om hun leven beter uit te bouwen. Natuurlijk vertelt hij ook over de Blijde Boodschap van Jezus. In 1873 vertrekt hij naar het eiland Molokaï. Dat is een klein eiland waar allemaal zieke mensen leven. De mensen op Molokaï lijden aan de ziekte melaatsheid. Melaatsheid is een besmettelijke en ongeneeslijke ziekte. Door te niezen of te hoesten geef je deze gevaarlijke bacterie door. Een andere naam voor melaatsheid is lepra. Het lichaam wordt rot. Overal krijg je misvormingen, lelijke wonden en knobbels. Na een tijdje wordt je blind, sterven de zenuwen af en verlies je het gevoel. Heel het lichaam raakt verlamd tot je uiteindelijk sterft.

De mensen zijn bang van deze verschrikkelijke ziekte. Daarom worden zieken uitgesloten en naar het eiland Molokaï overgebracht. De melaatsen op het eiland worden aan hun lot overgelaten. Ze zijn het niet gewend om hulp te krijgen. Pater Damiaan ontfermt zich over deze zieke mensen. Hij helpt waar hij kan. De mensen hebben daar werkelijk niets. Hij helpt de melaatsen het land bewerken en huizen bouwen. Zo kunnen ze wat aansterken en zichzelf beter verzorgen. Pater Damiaan is een echte duizendpoot. Hij is er kleermaker, architect, loodgieter, dokter, boer, priester, begrafenisondernemer en onderwijzer tegelijk.

De mensen zijn Damiaan zeer dankbaar. Hij geeft hen weer wat hoop. Na een tijdje wordt Damiaan zelf ziek, maar hij blijft werken tot hij niet meer kan. Damiaan sterft op 15 april 1889 aan de gevolgen van lepra. Zestien jaar heeft hij op het eiland Molokaï voor de melaatsen gezorgd.

Eerst wordt Damiaan op Molokaï begraven, maar later wordt zijn kist naar België gebracht. Damiaan ligt begraven in Leuven. Je kan er zijn graf bezoeken. Verder zijn er ook enkele standbeelden van Damiaan gemaakt.

De goede werken van Damiaan zetten ook andere mensen aan om zich te ontfermen over de melaatsen. Zo ontstaat in 1964 de Damiaanactie. De Damiaanactie groeit uit tot een grote organisatie met vele medewerkers. Met allerlei acties zoals de verkoop van stiften en postkaarten kunnen ze heel wat geld verzamelen om zieke mensen te helpen.

Intussen bestaat er wel een medicijn (een vaccin) tegen lepra. Het is erg belangrijk om de ziekte vroeg te herkennen. Dan is er kans op volledige genezing. Duurt het te lang vooraleer de ziekte ontdekt wordt, dan heb je blijvende letsels.

De Damiaanactie

Enkele mogelijkheden om de Damiaanactie te steunen vind je op de website van Damiaanactie www.damiaanactie.be

Een handvol gebeden

Heer God
overal in de wereld
zijn er mensen over Uw Zoon, Jezus,
aan het vertellen. 
Zoveel mensen zijn 
met hun handen vol hoop onderweg 
om vriendschap en vrede 
onder de mensen te brengen. 
Zorg dat ze telkens weer 
de nodige moed vinden 
om vol te houden. 
Help ons Uw vrienden te zijn 
en aan anderen te vertellen 
hoeveel Jij van ons houdt 
vandaag en alle dagen. Amen.

Goede God 
de Samaritaan heeft een groot hart. 
Hij maakt geen boog 
maar biedt zijn hulp aan 
en verzorgt de man in nood. 
Zijn liefde voor naasten is groot. 
Ik wil ook een naaste zijn. 
Geef mij de moed en de kracht 
om mijn handen uit de mouwen te steken 
en anderen te helpen. 
Helpende handen brengen hoop. 
Amen.

Goede God 
Wij danken U voor pater Damiaan. 
Hij is naar het eiland Molokaï gegaan 
en leefde tussen de melaatsen. 
Damiaan deelde hun zorgen. 
Hij zag hun armoede, ellende en pijn. 
Hij wou hun naaste zijn. 
Damiaan gaf het beste van zichzelf. 
Hij gaf hen hoop en moed. 
Hij troostte hen 
en verzorgde hun wonden goed.

Wij bidden U dat zijn goede geest 
onder ons mag blijven leven. 
Wij willen net als Damiaan 
onze handen uit de mouwen steken 
en anderen hoop en kracht geven. 
Amen.

Bloem van de maand, bloem van hoop : een Tropische bloem

Maandsuggesties

De kinderen kunnen het verhaal van de barmhartige Samaritaan exploreren en naspelen.

Je kan met de kinderen verschillende vormen van zorgen verkennen en hen laten vertellen hoe zij zelf zorg, warmte en geborgenheid kunnen geven.

Via verhalen van vroeger en nu kan je hen christenen leren kennen die zorg dragen voor mensen (pater Damiaan). Denk hierbij aan organisaties zoals Damiaan Vandaag, Missio, Welzijnszorg, Broederlijk Delen, Ziekenzorg, … Je kan dit vertalen in een concrete actie op school. Wens je meer info over de oktobercampagne van Missio? Kijk dan op www.missio.be. Wens je meer info over de Damiaanactie? Kijk dan op www.damiaanactie.be

Inspiratiefilmpje pastoraal

https://www.kuleuven.be/thomas/page/dialoogschool-visje-samaritaan/